<?php echo the_title(); ?>

De houding in zazen

De houding

Om zazen te beoefenen, gaat men op een speciaal kussen (zafu) zitten. De benen zijn gekruist in lotus- of halve lotushouding, het bekken is licht naar voren gekanteld, zodat de knieën een stevig houvast hebben op de grond.
Vanuit deze basis richt je de rug op en duw je het hoofd naar de hemel toe. Je kin is ingetrokken, je hoofd recht, zodat je oren recht boven je schouders en de punt van je neus vertikaal boven je navel zijn. De schouders moeten ontspannen zijn. De blik is naar beneden gericht, zonder een punt te fixeren.

De vingers van de linkerhand liggen op die van de rechterhand, met de handpalmen naar boven. De duimen zijn horizontaal en de punten raken mekaar licht. Beide handen rusten op de dijen en de zijkant van de handen ligt tegen de onderbuik.
Elk detail van de houding heeft een diepe betekenis. Alles is afhankelijk van mekaar en beïnvloedt mekaar. De grote stabiliteit van de houding maakt het mogelijk lang te zitten zonder te bewegen. Daardoor houdt de mens op door zichzelf te handelen en laat zich door het kosmische leven doordringen.

De ademhaling

Bij zazen speelt de ademhaling een essentiële rol. Ze is rustig, onmerkbaar, en volgt een langzaam, krachtig en natuurlijk ritme. De uitademing is lang, sterk en diep. De inademing volgt vanzelf en is korter dan de uitademing.
Tijdens het uitademen kan men de schouders evenals alle innerlijke spanningen loslaten. Door het diepe uitademen verzamelt zich kracht in de onderbuik (het hara), wat de houding nog meer stevigheid en stabiliteit geeft. De geest wordt klaar en men kan zich bevrijden uit de gevangenis van z’n gedachten. Zo vinden lichaam en geest onbewust, natuurlijk en vanzelf de harmonie terug met de kosmische orde (dharma).

De geesteshouding

Net zoals de juiste ademhaling maar kan ontstaan door een correcte houding, vloeit ook de geesteshouding heel natuurlijk voort uit een diepe concentratie op houding en ademhaling. Tijdens zazen laat je je gedachten en al wat in je geest verschijnt voorbijtrekken, zonder eraan te hechten of ervoor te vluchten. Alles drijft voorbij zoals wolken aan de hemel. Je bekijkt je gedachten als vormen voor een spiegel en zo kun je inzien dat de verschijnselen geen vaste substantie hebben. Op die manier manifesteert zich het universele, alomvattende bewustzijn, boven de wereld van de persoonlijke gedachten uit. Daaruit kan de ware wijsheid ontstaan, het juiste zicht, dat het mogelijk maakt je leven te sturen en jezelf van het lijden te bevrijden.

Het zazen waarvan ik spreek
is niet het aanleren van meditatie,
maar de leer van diepe vrede en echte vreugde,
de beoefening en verwezenlijking van het volkomen ontwaken.
Zazen is de openbaring van de ultieme werkelijkheid.
Vallen en netten kunnen het nooit vangen.
Als je eenmaal zijn hart getroffen hebt,
ben je als de draak die in het water duikt
en als de tijger, die in de bergen doordringt!

Zenmeester Eihei Dogen (1200-1253)

© Foto Cathy Vanleene