De Diamantsnijder gaat digitaal!

Prof. dr. Rob Janssen vertaalde “Het Diamant Sūtra” voor het eerst van het Sanskriet naar het Nederlands. Een buitengewone initiatief die veertig jaar duurde en die nu online te vinden is

De online versie van het Diamant Sūtra

Een woordje van de redactie

“Het belang dat nu de vertaling voor eenieder beschikbaar is, blijkt al uit het volgende citaat: ‘De centrale these is dat er geen (permanent, substantieel) zelf bestaat. In dit opzicht sluit het sūtra naadloos aan bij de sūtra’s van de Pali-Canon. Deze these is wellicht de belangrijkste in het gehele boeddhisme. Alleen door de innerlijke realisering van dit feit is verlossing uit deze wereld, dat wil zeggen bevrijding van lijden, mogelijk.’  

De parabel en de column zijn voorbeelden van pogingen het besef dat er geen permanent zelf bestaat te realiseren. Wat daarvoor nodig is? Onbevreesdheid, moed en kwetsbaarheid, in het dagelijks leven!”

 

Het Diamant Sūtra is een Sūtra die een op zichzelf staand onderdeel vormt van het Prajnaparamita Sūtra, net als bijvoorbeeld het Hart Sūtra. Het Diamant Sūtra is ’s werelds oudste gedrukte boek.

Volgens deze Sūtra moet al het waarneembare niet worden gezien als de hoogste werkelijkheid, maar als een illusie van het eigen bewustzijn. Het Diamant Sūtra heet zo, omdat hij zo scherp als een diamanten zwaard door illusies snijdt, en daarmee de mediterende dichter bij de verlichting brengt.

Een exemplaar van Het Diamant Sūtra , dat gevonden werd tussen de manuscripten van Dunhuang, werd geïdentificeerd als het eerste gedrukte boek dat compleet bewaard is gebleven. Het is gedateerd op 11 mei 868.

Zaike Tokudo ceremonie

Op 17 mei deed Annemie Genshin Van Attenhoven de ceremonie van Zaike Tokudo in Zen Tempel Kosan Ryumonji. De Zaike Tokudo is een traditionele ceremonie in de Zen sôtô traditie waarbij men beslist zich nog meer te engageren op de weg van Boeddha en het onderricht van een meester te volgen. Annemie Genshin ontving de voorschriften van Meester Olivier Reigen Wang-Gehn. 

Annemie Genshin Van Attenhoven is lid van de Shodo dojo van Halle en beoefent sinds 15 jaar in verschillende Europese tempels oa Zen Tempel Kanshoji en  Zen Tempel Kosan Ryumonji.

Uitreksel van de dankzegging voor de ceremonie
Nu verheugt het heelal zich, de aarde beeft en het regent bloemen. De bodhisattva’s van andere werelden vragen hun Boeddha wat dit betekent en de Boeddha antwoordt dat de nieuwe leerling de zuivere en de grote bodhisattvavoorschriften heeft ontvangen. Hij keert zich tot de waarheid van de dharma via een meester die zelf het onderricht van Shakyamuni, de Boeddha van deze wereld, had ontvangen. Dank zij deze verdienste zal deze leerling in de toekomst een Boeddha worden. En daarom is het heelal verheugd.

 

Video Hossenshiki ceremonie van Kosan Konrad Maquestieau


Hossenshiki Kosan Konrad Maquestieau from Konrad Maquestieau on Vimeo.

De schittering van het onderricht

In de Sōtō zen traditie is Hossenshiki  de ceremonie van de shusso, “de eerste leerling”.

De taak van de shusso bestaat er dan in om zijn begrip van de Dharma aan de gehele sangha te laten zien. Dat gebeurt door een “dharma-gevecht”: medeleerlingen stellen hem publiekelijk vragen die hij ogenblikkelijk met een krachtig antwoord pareert.

De krachtdadigheid, de spontaneïteit en de diepzinnigheid waarmee hij de antwoorden formuleert laat zien hoe goed hij onderlegd is.

Die traditie stamt af uit het Chinees Chan-boeddhisme waarbij leerlingen geregeld met elkaar of met de meester woordelijk in geritualiseerde gevechten gingen om hun begrip van de Dharma uit te testen. De oorsprong hiervan gaat wellicht nog verder terug tot de “literaire spelen” uit de T’ang en Song dynastie (7e – 13e eeuw).

De nederigheid van de shusso

In Japan werd in de Sōtō zen  de Hossenshiki ceremonie uiterst verfijnd geritualiseerd en getheatraliseerd.

De vragen die de shusso voorgeschoteld krijgt, zijn geput uit de klassieke koans (raadsels) waar de antwoorden tot het klassiek onderricht behoren en gekend dienen te zijn door alle monniken. Dus zelfs al kent de shusso de antwoorden “uit het hoofd”, dan nog moet hij de teksten levendig en fris voordragen, alsof ze rechtstreeks uit zijn hart komen… In westerse tempels worden soms uit het publiek ook spontane vragen gesteld waarop de shusso een afdoend antwoord moet geven.

Tegelijkertijd is de Hossenshiki ceremonie ook een moment waarop de shusso zijn grote nederigheid uitdrukt. Doorheen talloze buigingen (sanpai, genaamd – drie buigingen) tegenover de abt van de tempel waar de ceremonie plaatsvindt, de oudere leerlingen van de sangha, zijn eigen leraar en een Japanse roshi die als getuige aanwezig moet zijn, laat de shusso zijn diep respect voor de Boeddha, de Dharma en de sangha zien.

Zie ook het foto-albumverslag.

Welke zen voor onze hedendaagse wereld?

Welke vorm moet zen in het Westen krijgen anno 2014? De vraag is meer dan ooit levendig in onze sangha en is het onderwerp van veel gesprekken tussen de beoefenaars. De vraag is belangrijk omdat het om het wezen zelf gaat van de overdracht van de Dharma (de leer van Boeddha), zijn implementatie en overleefkansen in het Westen. Welke zijn de meest gunstige voorwaarden om die leer bij de mensen van vandaag te brengen?

De beoefening van Boeddha

De leer van Boeddha is in de eerste plaats een beoefening. Aan de basis hiervan ligt de meditatie, in onze school zazen genaamd.  Vanuit de inzichten die zazen brengt, ontwikkelt de Dharma zich in alle aspecten van het dagelijks leven: hoe gaan en staan? Hoe te handelen? Hoe te reageren? Wat te zeggen? Wat te denken? Fundamenteel gaat het bij dit alles over de grondvraag van Boeddha: hoe een oplossing te brengen aan de existentiële onvoldaanheid (“dukkha” in het Sanskriet) die iedereen op de één of andere manier ervaart. Hoe, vanuit de inzichten van het ontwaken van zazen, een beter ontwaakte, bewustere leven leiden? Hoe de geest verlichten? Ook letterlijk: lichter maken.

Is het voldoende om enkel de beoefening van zazen aan de mensen te demonstreren en in onze dojo de mogelijkheid te bieden deze te beoefenen? Moet er meer zijn? Of minder? Of moet zazen anders worden gedemonstreerd? Anders worden beoefend? Meer aangepast aan onze Westerse cultuur? Aan onze, door de ratio overheerste, leefgewoontes?

Onze roots

Waar liggen onze wortels?

In onze dojo beoefenen we zazen op de manier waarop de Japanse Meester Taisen Deshimaru die traditie in Europa (Frankrijk) eind jaren zestig van de vorige eeuw heeft geïntroduceerd. Mijn leraar, Roland Yuno Rech is een tiental jaren discipel geweest van Deshimaru. Bij diens dood, in 1984, ontving hij Dharma-overdracht van Zuigaku Rempō Niwa Zenji, toen deze hoofd was van de Eihei-Ji tempel in Japan. Begin jaren 2000 heeft Roland Rech samen met andere discipelen van Deshimaru een nauwere aansluiting gezocht bij de Soto Zen school in Japan met als bedoeling de overdracht van Zen in het Westen betere garanties te bieden.

Onze wortels hebben dus een onmiskenbaar Japans karakter.

Is hiermee alles gezegd? Verre van. We zijn geen Japanners! En we leven niet in kloostergemeenschappen – al beginnen die in Europa hier en daar wel degelijk te bestaan. De meeste leden van onze dojo hebben een familieleven, een job, talrijke professionele verplichtingen, hobbys en vrijetijd activiteiten. Welke vorm vinden die de waarden van de zentraditie verbindt met onze hedendaagse leefwereld?

De voorbereidingen voor de reis

Mensen die naar onze dojo komen schrikken soms van al de verplichtingen die de meditatie omkaderen: hoe je moet binnenstappen in de dojo, hoe je de houding moet aannemen. De meeste beoefenaars dragen een zwarte kimono. Anderen zelfs de traditionele rakusu of de kesa die ze blijkbaar vereren door die op het hoofd te zetten met gevouwen handen… En dan zijn er de rituelen, de buigingen, de soetra’s die gezongen worden in het Chinees of Japans… Eén ding is een beginneling duidelijk: in een dojo doet men zijn goesting niet. Er is een vorm waaraan men zich blijkbaar moet houden.

Mijn overtuiging is dat je een spirituele weg maar kunt bewandelen, indien je goed voorbereid bent. Net als de reiziger zich op zijn trektocht voorbereidt met gepaste kledij, laarzen, gerief, kompas en stafkaarten; zo bereid de zen beoefenaar zich om optimaal de beoefening te verkennen door naar een geschikte plaats te komen (de dojo) en onder leiding van gevorderde beoefenaars zazen te beoefenen.

De vorm die we in onze dojo beoefenen is een juist evenwicht tussen meditatie en rituelen, tussen stilte en gezangen, tussen bewegingsloosheid en activiteit. Ze is het beste wat we, vanuit de Japanse traditie, kunnen bieden. Deze hele omkadering  biedt de mogelijkheid van de Dharma van boeddha te proeven onder de vorm van zen. Die vorm is natuurlijk geen waterdichte garantie dat de reis goed zal verlopen, maar ze biedt de meeste kansen tot een geslaagde onderneming.

Maar de uiteindelijk “proef op de som” zal ieder beoefenaar apart moeten maken. Enkel vanuit zijn/haar eigen ervaring van deze beoefening, zal hij/zij erin slagen om die waarden van de leer van Boeddha die hij daar tegenkomt in zijn/haar eigen leven te laten doordringen.

En er een nieuwe vorm, een nieuwe uitdrukking aan te geven.

(wordt vervolgd)

 

Hossenshiki ceremonie

De Hossenshiki van zenmonnik Konrad Kosan Maquestieau vond plaats op vrijdag 8 augustus in  Zen Tempel  La Gendronnière nabij Blois. De eerwaarde Igarashi Takuzo Roshi kwam van Japan om deze ceremonie bij te wonen.

[column size=half position=first ]

Hossenshiki is de shusso-ceremonie, de ceremonie van de eerste leerling waarbij hij aan de hand van vraag en antwoord bewijst dat hij de leer begrepen heeft.

Het was een mooie, sterke en stijlvolle ceremonie. Ze werd bijgewoond door de verschillende europese sangha’s die traditiegetrouw elk jaar samenkomen in La Gendronnière.
Het was tevens een gelegenheid om de verschillende sangha’s van de Association Zen Internationale  te ontmoeten en de rijkdom van de kleine verschillen te ontdekken: een leuk avontuur.
Dank aan Zennon Valérie  Yasho en Aurelien van de sangha van Kanshoji die de ceremonie in goede banen leidde en aan de bewoners van La Gendronnière.

[/column]
[column size=half position=last ]
De Weg is noch lang
noch kort.
Samen, verlicht de vreugde van de beoefening
onze geesten.

De Weg is noch rond
noch abrupt.
Stille schijnsel
Van ontelbare Dharma’s.

 De Weg is soepel
en levendig
voor al wie in het hart
van de Boeddhaboom

Het gebrul van de draak
laat weerklinken.

Shusso Konrad Maquestieau
La Gendronnière –  8 augustus 2014

[/column]

 Klik op de foto om ze te vergroten. 

Zie ook de video van deze ceremonie.